İsrail-ABD yakın ilişkilerin siyasal, ekonomik, askeri ve stratejik boyutları olduğu kadar bir de inanç (din) boyutu vardır. Bunun temelinde de Evanjelizm kuvvetli bir biçimde yer almaktadır.

Protestanların muhafazakar kanadını temsil eden Evanjelikler, ABD nüfusunun üçte birini oluşturuyor. Sözcük anlamı 'kutsal kitaba yayılıyor. Evanjelikler genellikle Metodist ve Baptist mezhepleriyle Presbiteryen Kilisesi etrafında toplanıyor. Bu yaklaşımda, 'Kilise bir Monarşi, İsa ise Kral' olarak kabul ediliyor. İkinci kez Başkanlığa seçilen George Bush ve kardeşi Jeb Bush bu inanç grubunda yer alıyor. Bush, son seçimlerde Evanjeliklerin önemli desteğini sağladı.

Evanjelikler, inanç sistemlerinde Yahudilere özel bir önem veriyorlar. Yahudilerin seçilmiş ırk olduğuna inanan Evanjelikler, kutsal topraklarda hakimiyet yönelmek' olan Evanjelizm, son dönemde ABD de giderek kurmaları gerektiğini savunuyorlar. Tanrının bir dünyevi bir de uhrevi planı olduğu görüşünü benimseyen bu grup, Yahudilerin dünyada amaçlarına ulaşmalarına yardım edenlerin kurtuluşa ereceklerini savunuyor. ABD'nin küresel uygulamaları yoğun tepki toplarken, Evajelikler Bush'un Ortadoğu'da 'ilahi bir görevi' yerine getirdiğine inanıyorlar.

Dokuz Eylül Üniversitesinden araştırmacı Ali BİLGENOĞLU'nun Cumhuriyet Strateji dergisinde yayınlanan makalasine göre Hıristiyanlığın muhafazakar kanadını temsil eden ve bugün ABD'de büyük bir kabul gören Evanjelizm özellikle Bush yönetimi ile beraber tekrar gündeme geldi. Kelime anlamı olarak ''Kutsal kitaba yönelmek'' olan evanjelizm bugün itibarıyla baktığımızda Amerika'daki Hristiyan topluluğun tutucu kanadını temsil etmektedir. Özellikle George Bush'un da bu inanç sistemine dahil olmasıyla birlikte evanjelizm bugün Amerika'da oldukça yaygınlaşmış ve kendini evanjelik olarak tanımlayan Amerikalıların sayısı yüz milyon kişiye ulaşmıştır. ABD'nin nüfusuna oranla bakıldığında yaklaşık olarak üçte birine tekabül eden bu rakam oldukça önemli bir rakamdır ve son yıllarda yapılan anketlere bakıldığında da gittikçe artmaktadır.

ABD HALKININ ÜÇTE BİRİ

Bu mezhepte yer alan bireylerin dine olan katı ve taviz kabul etmeyen bağlılık anlayışları ve temel esaslar olarak gördükleri inançları gerçekten çok ilginç. Çoğunluğunu ABD'deki toplumun temel etnik yapısı olarak da bilinen beyaz- anglosakson-protestan (WASP) Amerikalıların oluşturduğu Evanjelikler hayattaki tek rehberleri olarak eksiksiz ve doğru olduğuna inandıkları İncil'i görmektedirler. Birçok Evanjelik ailede her karar İncil'e göre verilmektedir. Bu ailelerde haftanın beş günü düzenli saatlerde İncil adeta bir ders kitabı gibi çalışılmaktadır. Gündelik yaşamlarında ''din ve inançlar'' hakimiyeti söz konusudur. Ayrıca yine İncil'e olduğu gibi İsa'ya da tam anlamıyla bağlıdırlar. İsa'yı bir kurtarıcı olarak gören evanjelikler İsa'nın yolundan giderek cennete ulaşabileceklerine inanıyorlar. Birçok evanjelik, günahkar olduğuna ve İsa'nın kendi günahları için öldüğüne inanmakta ve kurtuluş için O'na ihtiyacı olduğunu açıkça ifade etmektedir. Geçtiğimiz yıl sinemalarda gösterime girmiş olan ''İsa'nın Çilesi'' adlı, İsa'nın son saatlerini anlatan film ABD'de 370 milyon dolar gişe hasılatı elde etmiş ve bu rakamla bir rekor kırmıştı. Bu noktada evanjeliklerin filme gösterdiği geniş ilginin payı büyüktü.

Amerikalı Evanjelikler genellikle Metodist ve Baptist mezhepleri ve Presbiteryan kilisesi etrafında toplanmaktadırlar. Bu anlayışa göre Kilise bir monarşi, İsa ise bir kraldır. Bir diğer deyişle demokrasiye ve demokrat anlayışa yer yoktur. Her bakımdan kiliseye ve İsa'ya tam anlamıyla itaat etmek esastır. Evanjelikler ''geleneksel hristiyanlık'' şiarından hareketle eşcinsel evliliklere ve kürtaja şiddetle karşı çıkmaktadırlar. Son başkanlık seçimlerinde de bu konulardaki hassasiyetini bir çok defa dile getiren Başkan Bush Evanjeliklerin büyük desteğini sağlamıştır. Onlara göre kürtaj ve eşcinsel evlilik gibi konular doğrudan dine, kiliseye ve topluma zarar veren konulardır. Bu sebeple tüm toplum yararı adına bunlara karşı çıkılmalıdır. Özellikle son seçimlerde Bush'a oy verenlerin büyük çoğunluğunun ''ahlaki değerleri'' vurgulaması evanjelik düşünceyi göz önüne aldığımızda son derece önemli.

Evanjelik inancın oluşması ve yaygınlaşmasında kiliselerin ve buralardaki din adamlarının olduğu kadar kendilerine taraftar kazanmak adına şehir şehir gezdirilen ve üzerinde M.Luther King'in sözlerinin yer aldığı propaganda otobüsleri de önemli etkilere sahip. Bu arada üzerinde ''bugün verdiğim oy geleceğimi belirleyecek'' veya ''değerler için oy veririm'' yazılı pankartlarla da bu gezilerde kendilerini ifade etmeye çalışıyorlar. Bu yolla hem fikirlerini yaymakta hem de yeni üyeler toplamaya çalışmaktadırlar.

<devam>